Poland helps Poland

W grudniu 2011 r. w naszym stowarzyszeniu rozpoczęły sie przygotowania do projektu humanitarno - naukowego pod tytułem  “Poland helps Poland

Projekt dotyczy liczącej niespełna 300 osób najmniejszej wioski na Kiritimati (Christmas Island) należącej do państwa w mikronezji o nazwie Kiribati, znajdującego się w centrum Oceanu Spokojnego. Wioska ta nazywa się Poland. Nazwano ją tak na część przybysza z naszego kraju. Dodatkowo w miejscowości tej znajduje się katolicki kościół Św. Stanisława, a także zatoka przylegająca do wioski nosi imię polskiego świętego. To wspaniała wizytówka naszego kraju na Pacyfiku, niemniej Polska leżąca w Europie i jej mieszkańcy nie bardzo wiedzą i pamiętają o tym miejscu należącym do jednego z najbiedniejszych państw świata (http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_countries_by_GDP_%28PPP%29 ) Obecnie wioska Poland jest najmniejszą osadą na wyspie i za kilka lat może zniknąć z mapy podobnie jak leżąca nieopodal wioska Paris. W naszym projekcie humanitarno - naukowym pokazujemy że najbiedniejsze państwa świata nie znajdują się tylko w Afryce. Będziemy też starali się znaleźć fundusze na pomoc mieszkańcom Poland na Pacyfiku i przekonać organizacje humanitarne w Polsce oraz Rząd RP do pomocy Poland.

.

swiat

Więcej informacji na temat projektu przedstawimy w przyszłym miesiącu. Wspólnie możemy stworzyć z Poland jeszcze piękniejszą wizytówkę Polski na Pacyfiku i pomóc najbardziej tego potrzebującym.

Palau

Opublikowane jako: Palau — Tagi:, , — admin @ 16:06

palau 

 

Obszar:                      508 km²,

Ludność:                    18 tys. (1998) , 21 tys. (2008)

Stolica :                      Melekelok (od 2006 r., wcześniej Koror)

Niepodległość:           1 października 1994

Ustrój:                         republika

Podział:                      jedność administracyjna

Etnicznie:                    Mikronezyjczycy 70%, Azjaci 24% Biali 3%, pozostali 3%

Jezyk. Urzędowy:        angielski, palau

Religie:                       katolicy 41,5%, protestanci 23%, inne wyznania (w tym rodzime) 35,5%

Analfabetyzm:             2% ludności powyżej 15 lat

Przyrost naturalny:      1,15% (2008)

Dł. Życia:                     71 lat (M: 67, K: 74 lata)

Gł. Miasta:                   Koror, Melekeok, Airai

Ludność miejska:        72%

Zatrudnienie:              5% - rolnictwo, 15% - przemysł, 80%- usługi

PKB na 1mieszk.:        7 600 USD (2005)

Waluta:                       1 Dolar USA = 100 Centów

 

 

Geografia

Palau (zwane też Belau) jest państwem wyspiarskim w Mikronezji, położonym na północnym Pacyfiku, w zachodniej części archipelagu Wysp Karolińskich. Część archipelagu wchodząca w skład Palau składa się z 8 dużych wysp, z których największą jest licząca 409 km² Babelthuap i około 250 małych wysepek (w większości niezamieszkanych). W zależności od genezy wyspy zbudowane są ze skał wulkanicznych lub wapiennych i otaczających je raf koralowych. Najwyższym szczytem na Palau jest Makelulu (Mt.Ngerchelchuus) liczący 242 m n.p.m. Wnętrza wysp pokryte są głównie wilgotnymi lasami równikowymi, lub sawannami. Na wybrzeżach widoczne są lasy namorzynowe (mangrowe). Bogata fauna głównie dzięki zwierzętom morskim, ale znaleźć tu też można wiele gatunków ptaków, a także krokodyle i jadowite węże.

Klimat równikowy, panujący na tych terenach jest gorący i wilgotny, a pora deszczowa trwa od maja do listopada. W tym okresie częstym zjawiskiem są tropikalne cyklony. Średnia roczna temperatura na Palau wynosi 27°C, przy rocznej sumie opadów dochodzącej do 3800 mm.

Liczba ludności wynosi około 21.000, z czego około 70% to rodowici mieszkańcy. Oprócz nich na wyspach mieszka dużo Filipińczyków, innych Azjatów oraz Europejczyków. Większość ludności mieszka na wyspach Angaur, Babelthuap, Koror i Peleliu. Językiem urzędowym na głównych wyspach jest angielski i palau (z grupy indonezyjsko-oceanicznej języków austronezyjskich). Na niektórych wyspach urzędowymi są też języki lokalne, np. Tobi i Angaur.

322a21f8-7933-11db-ba83-f975770e4413

Gospodarka

Główne gałęzie gospodarki Palau to turystyka, rolnictwo i rybołówstwo. Najbliższym sąsiadem, oddalonym o ok. 1000 km są Filipiny. Palau jest silnie dotowane przez Stany Zjednoczone i stanowi jedno z najzamożniejszych państw w rejonie. Japonia także inwestuje spore fundusze w tym kraju (na rozwój przemysłu energetycznego). Główne towary eksportowe to ryby (zwłaszcza tuńczyk), kokosy, rzemiosło artystyczne i szylkret. Uprawia się także banany, bataty, maniok i owoce cytrusowe. W przemyśle pracuje 15% społeczeństwa aktywna zawodowo, głównie przy przetwórstwie spożywczym. Ujemny bilans handlowy kraj stara się zwalczyć poprzez rozwój turystyki zagranicznej. Wyspy Palau są szczególnie popularne wśród amatorów nurkowania, obserwatorów podwodnej fauny i amatorów podwodnego polowania.

Walutą na Palau jest dolar amerykański, natomiast głównymi partnerami handlowymi Stany Zjednoczone, Japonia, Singapur i Korea Południowa.

Od 2006 roku stolicą Palau jest miejscowość Melekeok na wyspie Babelthuap, gdzie mieszka tylko około 300 mieszkańców. Wcześniej stolicą było Koror, największe miasto, z najlepiej rozwiniętą infrastrukturą, (utwardzone drogi, port, lotnisko) zamieszkane przez ponad 11 tys. ludzi. Obecnie Wyspy Koror i Babelthuap łączy nowoczesny most.

 

Historia

Wyspy Palau są zamieszkane od ponad 4000 lat i nie wiadomo skąd oryginalnie przybyli ich mieszkańcy, chociaż uważa się że najprawdopodobniej z Filipin. Prawdopodobnie pierwszym Europejczykiem, który dostrzegł wyspy, był hiszpański żeglarz Ruy Lopez de Villalobosa w 1543 roku. Od końca XVII wieku wyspy stanowiły posiadłość hiszpańską. Kolonizację rozpoczęto w latach osiemdziesiątych XVII w. W roku 1899 wyspy zostały sprzedane Niemcom, którzy zaczęli wydobywać tam rudę aluminium. W czasie I wojny światowej zajęte przez Japończyków. Po zakończeniu wojny zostały przyznane Japonii (1920 r.), jako terytorium mandatowe Ligi Narodów, a potem praktycznie zaanektowane przez Japonię. Japończycy kontynuowali prace górnicze i rozwinęli inne gałęzie przemysłu, np. połów tuńczyka. Zbudowali tu także bazę wojskową.

W czasie drugiej wojny światowej na wyspie Peleliu rozegrała się krwawa bitwa między siłami amerykańskimi a japońskimi, zakończona zwycięstwem Amerykanów.

W roku 1947 Palau stało się terytorium powierniczym ONZ pod administracją USA (do 1990 w ramach Powierniczych Wysp Pacyfiku). W roku 1979 mieszkańcy Palau odrzucili przyłączenie do Mikronezji, ze względu na różnice językowe i kulturowe, a zamiast tego zgłosili pretensje do zaistnienia jako suwerenne państwo, ogłosili konstytucję i proklamowali republikę Palau w 1981 roku, z własną konstytucją.  W 1982 władze państwa zawarły ze Stanami Zjednoczonymi układ o swobodnym stowarzyszeniu. Ratyfikowano go w 1993. W tym czasie wielokrotne próby uniezależnienia się od Stanów Zjednoczonych nie dały rezultatu. 1 października 1994 Palau uzyskało niepodległość jako państwo stowarzyszone z USA.

 

Ustrój

Palau jest republiką stowarzyszoną z USA. Głową państwa jest prezydent, który jest równocześnie szefem rządu. Jest on wybierany w wyborach powszechnych na czteroletnią kadencję, którą sprawować może najwyżej dwukrotnie.

Władzę ustawodawczą sprawuje dwuizbowy parlament zwany Olbill Era Kelulau (House of whispered decisions). W izbie niższej zasiada 16 parlamentarzystów, po jednym z każdego stanu, wybieranych w większościowych wyborach. Izbę wyższą tworzy 9 senatorów. Kadencja parlamentu trwa 4 lata. Istnieje również ciało doradcze - Rada wodzów (Council of Chiefs), w skład którego wchodzą przedstawiciele lokalnych grup etnicznych. Palau dzieli się na 16 okręgów administracyjnych, z którego każdy posiada własnego gubernatora. Władza wykonawcza należy do rządu powoływanego przez Prezydenta.

Polityka zagraniczna i obronna podlega USA, jednakże na wyspach nie stacjonuje ani lokalna, ani amerykańska armia. Istnieje natomiast lokalna policja.

 

 

Bibliografia:

Przeglądowy Atlas Świata. Australazja, Antarktyka, pod red. Rajmunda Mydela i Jerzego Grocha, Kraków 1999.

 

W internecie:

http://www.oceania.stosunki.pl/pa/

https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/ps.html

http://www.palaugov.net

http://www.worldtravelguide.net/country/219/map/Australia-and-South-Pacific/Palau.html

http://govdocs.evergreen.edu/hotopics/asian-pacifichistory/flags.html

Kiribati

Opublikowane jako: Kiribati — Tagi: — admin @ 11:30

kr-lgflag 

Obszar:                       810 km²

Ludność:                      84 tys. (1998), 110 tys. (2008)

Stolica :                       Bairiki

Niepodległość               12 VII 1979

Ustrój:                          republika

Podział:                        6 dystryktów

Etnicznie:                     99% Mikronezyjczycy, 1% inni

Jez. Urzędowe:             angielski, gilbertański(kiribati)

Religie:                         katolicy - 54%, protestanci - 41%, bahaiści - 2,5%, mormoni - 1,5%, kościół Boży i pozostali - 1%

Analfabetyzm:              10% ludności powyżej 15 lat

Przyrost naturalny:        1,9%

Dł. Życia:                      63 lat (M: 61, K: 65 lat)

Gł. Miasta:                    Bairiki (2tys.), Nutoru, Binoiano, Kuma

Ludn. miejska:               36%

Ziemia:                          plantacje (51%), lasy (3%), pozostałe (46%)

Zatrudnienie:                  70% - rolnictwo, 4% - przemysł, 26%- usługi

PNB na 1mieszk.:          800 USD

Zadłużenie:                    7 mln USD

Waluta:                         1 Dolar australijski = 100 Centów

 

 

Kiribati jest największym krajem Oceanii pod względem zajmowanego obszaru. Na Państwo Kiribati składa się 33 wysp rozrzuconych na przestrzeni ponad 5 mln km². Znajdują się one w centralnej części Oceanii Spokojnego po obu stronach równika. Za wyjątkiem wulkanicznej wyspy Banaba (6 km²), wchodzą w skład trzech archipelagów:

Archipelagu wysp Line (8 wysp o łącznej powierzchni 496 km²),

Archioelagu wysp Gilberta (16 wysp o łącznej powierzchni 273 km²), oraz

Archipelagu wysp Feniks z grupą Canton i Enderbury (8 wysp o łącznej powierzchni 35 km²).

 7bce178c13-df54-478a-a151-77ec5d62ce007d_kiribati

Maksymalna rozciągłość równoleżnikowa pomiędzy wyspami (Banaba-Kiritimati) wynosi 3500 km, a południkowa (Teraina-Flint) to 1700 km. Pomiędzy archipelagami wysp Gilberta i Feniks przebiega linia zmiany daty. Dopiero w 1995 roku prezydent swym dekretem przesunął linię zmiany daty o 3 tys. km na wschód. W ten sposób na Kiribati rozpoczyna się kolejny dzień np. 1 stycznia, kiedy na sąsiednich Hawajach jeszcze nie rozpoczął się 31 grudnia. Banaba jest wyspą o genezie wulkanicznej, natomiast pozostałe wyspy to atole koralowe o wyskości do 3 m n.p.m. Większość atoli otoczona jest rafą koralową. Najwyższe wzniesienie kraju 81 m n.p.m. znajduje się na wyspie Banaba, natomiast największym atolem kraju (jednym z największych na świecie) jest Kiritimati (388 km²), leży w archipelagu wysp Line. W latach 60-tych te tereny były wykorzystywane przez USA i Wielką Brytanię do przeprowadzania prób jądrowych.

Na Kiribaty występuje klimat równikowy morski, a średnia temperatura roczna wacha się pomiędzy 27°C a 32°C dodatkowo panuje duża wilgotność. Od kwietnia do października wieją wiatry pasatowe pn-wch. Natomiast w porze deszczowej (od listopada do marca) wieją wiatry zachodnie, mogą także  występować w tym czasie tajfuny lub tornada, a nierzadko nawet susze. Wiele wysp z archipelagów Feniks i Line jest niezamieszkałych z powodu braku wód powierzchniowych .

Gleby na atolach są mało urodzajne, piaszczyste i zasolone. Tylko w regionach gdzie spada duża ilość deszczu tereny te pokrywa obficie roślinność równikowa.

Struktura etniczna Kiribati jest bardzo jednolita 99% to mikronezyjczycy. Językiem urzędowym jest angielski, jednakże posługują nim się w większości tylko mieszkańcy atolu Tarawa. Ogólnie używa go ok. 28% mieszkańców Kiribati. Pozostali używają stale języka kiribati. Język ten zna 98% ludności tego Państwa. Spośród 33 wysp zamieszkanych jest 20. Najwięcej w archipelagu wysp Gilberta(16 wysp), wyspa Banaba, oraz 3 atole w archipelagu wysp Line (Teraina, Tabuaeran i Kiritimati). Z tego ok. 95% populacji zamieszkuje archipelag wysp Gilberta z tego 1/3 na atolu Tarawa.

kiribati_map_large1

 

Gospodarka

Kiribati jest jednym z najbiedniejszych państw świata, dlatego wielu mieszkańców Kiribati emigruje za granicę „za chlebem”. Głównie celem są bogatrze kraje Oceanii. Na Kiribati współczynnik migracji jest ujemny (-0,03). Przyrost naturalny spada, a jeszcze niedawno ogromnym problemem była wysoka śmiertelność (12 , a u niemowląt 98‰). Obecnie sytuacja się nieco poprawia (8‰ i u niemowląt 53‰). Mieszkańcy Kiribati należą do najmłodszych na świecie. 40% ich populacji to dzieci które nie ukończyły 15 roku życia, a dalsze 27,5% nie ukończyło 29 lat. Tylko 6% ludności Kiribati ma ponad 60 lat. Opieka medyczna jest bezpłatna. W kraju istnieją dwa szpitale a na każdej zamieszkałej wyspie znajduje się punkt opieki medycznej.

Tak słabo rozwinięty gospodarczo kraj świata, gdzie PNB na 1 mieszkańca wynosi 800 USD otrzymuje pomoc zagraniczną, głównie z Wielkiej Brytanii i Japonii, która sięga prawie 50% PNB Kiribati. Podstawową gałęzią gospodarki na Kiribati jest rolnictwo oraz rybołówstwo razem zatrudniają 70% mieszkańców Kiribati a ich praca daje 30% PNB.  Najważniejsze rośliny uprawiane na Kiribati to drzewo chlebowe, bananowiec, palma kokosowa, taro (kolokazja), melonowe a także warzywa, pandomus i wodorosty morskie. Produkcja rolna w większości przeznaczona jest na rynek wewnętrzny, dodatkowo importuje się wiele niezbędnych produktów żywnościowych z zagranicy. Hodowla zwierząt na Kiribati ogranicza się do trzody chlewnej i drobiu. O wiele bardziej intratne dochody przynosi rybołówstwo. Głównie poławia się tuńczyka, a także hoduje małże i skorupiaki. Ważnym dochodem dla tak ubogiego państwa jest dzierżawa swych obfitych w ryby łowisk takim krajom jak Japonia, Stany Zjednoczone, Tajwan czy Korea Południowa.

W 1979 roku uległy wyczerpaniu złoża fosforytów na Kiribati. Z dnia na dzień drastycznie  spadł Produkt Narodowy Brutto Kiribati. Szansą na lepsze jutro mogą być niedawno odkryte złoża manganu. Obecnie pozyskiwane są na Kiribati sól morska i guano.

Przemysł przetworczo-spożywczy oraz odzieżowy przy pomocy rzemiosła zaspokaja rynek wewnętrzny kraju.

Najwięcej dochodu gospodarce dostarczają usługi. 28% osób zatrudnionych w usługach wyrabia 62% PKB Kiribati. Do głównych towarów eksportowych należą kopra (50% wpływów), wodorosty morskie (16%) oraz ryby i sól (15%). Mimo to saldo handlowe Kiribati jest ujemne. Do najważniejszych partnerów handlowych tego kraju należą Fidżi, Australia, Japonia, Nowa Zelandia i USA.   

Edukacja

Szkolnictwo, na poziomie podstawowym jest obowiązkowe. Kiribati prowadzi także własne szkoły pedagogiczne, techniczne i morskie, a także bierze udział w finansowaniu Uniwersytetu Południowego Pacyfiku na Fidżi w Suwie.

Ze względu na ogromne odległości pomiędzy poszczególnymi wyspami głównym środkiem transportu wewnątrz kraju jest samolot. Na Kiribati istnieje 17 lotnisk krajowych i dwa międzynarodowe (w Bairiki i Cassidzie). Na krótszych trasach używane są nadal łodzie typu kanoe. Kiribati posiada także ok. 700 km dróg w tym 5% o utwardzonej nawierzchni. Do głównych portów morskich można zaliczyć Banaba, Betio, English Harbor i Kanton. Samolotem na Kiribati można dotrzeć z Hawajów lub Polinezji Francuskiej.

Turystyka

Obszar Kiribati bogaty jest w walory turystyczne, duże piaszczyste plaże, czysta, ciepła woda morska i przyjaźni ludzie, miejsca związane z II wojną światową. Niestety turystyka jest słabo rozwinięta, brak funduszy na międzynarodową reklamę i dobrej jakości hotele sprawia, że piękno Kiribati nie jest wykorzystywane należycie. W 1998 r. Kiribati odwiedziło ok. 4 tys. zagranicznych turystów, głównie z Nauru(18%), Australii, Tuvalu (po 14%), a także z USA (11%), Fidżi(9%), Nowej Zelandii i Japonii(po 6%). A wpływy z turystyki dają zaledwie 1 mln USD. W roku 2006 na Kiribati przybyło zaledwie 2 tys. zagranicznych turystów.

Historia

Tereny dzisiejszej Kiribati zamieszkiwane były już od końca I tysiąclecia p.n.e. przez plemiona Mikronezyjczyków. Zasymilowały się z przybyłymi w XIV w. mieszkańcami Fidżi i Tonga. Jednym z pierwszych europejskich żeglarzy jaki zobaczył wyspy należące do dzisiejszej Kiribati był Hiszpan Pedro Fernandez de Quiros około roku 1606. Druga połowa XVIII wieku to początki kolonizacji tego regionu przez białych, (głównym odkrywcą był w tym czasie Brytyjczyk Thomas Gilbert). W 1892 roku Brytyjczycy objęli protektorat nad Wyspami Gilberta i Ellice(Lagunowe). Teren ten w 1916 roku został przekształcony w brytyjską kolonię, do której przyłączono jeszcze w tym samym roku atole Tabuaeran i Teraina. W roku 1919 przyłączono Kiritimati, natomiast w 1937 wyspy Feniks. Podczas II wojny światowej w latach 1942-1943 wyspy okupowane były przez Japończyków. Na skutek sporów między Polinezyjczykami z Wysp Ellice(obecnie Tuvalu) i Mikronezyjczykami z Wysp Gilberta, w 1974 roku przeprowadzono referendum, którego skutkiem był podział w (1975 roku) kolonii brytyjskiej na: Tuvalu (uzyskała niepodległość w październiku 1978 r.) i kolonię brytyjska o nazwie Wyspy Gilberta. Od 1977 r. ta ostatnia posiadła wewnętrzną autonomię, a już 12 lipca 1979 r. proklamowała niepodległość pod nazwą Republika Kiribati (Święto niepodległości). W 1991 roku Wielka Brytania zobowiązała się do wypłacenia Kiribati odszkodowania z powodu eksploatacji złóż fosforytów na wyspie Banaba. W 1995 roku powstały napięte stosunki z Francją gdyż ta wznowiła próby jądrowe na Pacyfiku. Republika jest członkiem brytyjskiej Wspólnoty Narodów, a w 1999 roku weszła w skład Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Prezydent jest zarazem szefem rządu. Wybierany jest na 4 -letnią kadencję podczas wyborów powszechnych. Maksymalnie może zostać wybrany na 3 kadencje. (Anote Tong - obecny prezydent-premier Kiribati). Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy parlament, zwany Izbą Zgromadzenia. Liczy 41 członków wybieranych na 4 lata w wyborach powszechnych, jedno miejsce zawsze zarezerwowane jest w parlamencie dla dawnych mieszkańców wyspy Banaba, którzy obecnie zamieszkują wyspę Rabi w Fidżi. Władze wykonawczą sprawuje odpowiedzialny przed parlamentem rząd, powoływany przez prezydenta-premiera z członków parlamentu. Kolejne wybory parlamentarne i prezydenckie w 2011 roku.

Bibliografia:

Przeglądowy Atlas Świata. Australazja, Antarktyka, pod red. Rajmunda Mydela i Jerzego Grocha, Kraków 1999.

W internecie:

http://www.census.gov/cgi-bin/ipc/idbrank.pl

http://oceania.stosunki.pl/ki/

https://www.cia.gov/library/publications/world-leaders-1/world-leaders-k/kiribati.html

http://www.electionguide.org/country.php?ID=113

http://www.spc.int/prism/Country/KI/stats/Tourism/Visitor_total.htm

http://www.worldstatesmen.org/Kiribati.htm

http://www.thecommonwealth.org/YearbookHomeInternal/139195/

http://www.faqs.org/docs/factbook/flags/kr-flag.html 

http://maneaba.net/

 

Nauru

Opublikowane jako: Nauru — Tagi:, , — admin @ 14:59

 

flaga-nauru1

 

Obszar:                       21,3 km²

Ludność:                    10,5 tys. (1998);  13,7 tys. (2008)

Stolica :                      gł. ośrodek administracyjny - Jaren (Yaren)

Niepodległość            31  I  1968

Ustrój:                         republika

Podział:                      14 okręgów

Etnicznie:                    67% Mikronezyjczycy, 15% Melanezyjczycy, 9% Azjaci, 8% biali,

1% inni

Jez. Urzędowe:            nauru, angielski

Religie:                        protestanci - 60%, katolicy - 30%, pozostali - 10%

Analfabetyzm:             1%  ludności powyżej 15 lat

Przyrost naturalny:      1,3%

Dł. Życia:                      67 lat (M: 64, K: 69 lat)

Gł. Miasta:                    Jaren (4tys.), Anabar, Anibare

Ludn. miejska:             100%

Ziemia:                         grunty orne 8%, teneny związane z wydobyciem fosforytów 80%, pozostałe (12%)

Zatrudnienie:                3% - rolnictwo, 57% - przemysł, 40%- usługi

PNB na 1mieszk.:         18 500 USD

Zadłużenie:                  33 mln USD

Waluta:                        1 Dolar australijski = 100 Centów

 

Republika Nauru składa się z jednej wyspy koralowej znajdującej się na pd.-zach. Pacyfiku, w Mikronezji. Jej odległość od równika jest niewielka, co mieszkańcy tego kraju uwidocznili na swej fladze. Większość wyspy zajmuje płaskowyż o wysokości od 30-60 m n.p.m. Najwyższy punkt Nauru wznosi się na wysokość 61 m n.p.m. Linia brzegowa tego wyspiarskiego kraju wynosi zaledwie 19 km. Płaskowyż Nauru otacza wąskie wybrzeże, na którym znajdują się w miarę urodzajne gleby oraz piaszczyste plaże. Niestety, wcześniej zalegające tu pokłady guana utworzyły pokaźne złoża fosforytów, których rabunkowa eksploatacja doprowadziła do katastrofy ekologicznej na 80% obszaru wyspy, a zarazem kraju.

Klimat Nauru jest tropikalny. Średnia roczna temperatura wynosi 27°C, a suma opadów w ciągu roku to ok. 2000 mm. Nieregularność opadów powoduje częste susze w republice Nauru. Wyspa ma też spore problemy z wodą pitną. Brak wód powierzchniowych zmusza mieszkańców kraju do importowania słodkiej wody. Jedynym naturalnym zbiornikiem wodnym na wyspie jest Buada, lecz napełnia się ono wodą pochodzącą z filtracji, dzięki swemu położeniu w depresji, a jego sporadyczne napełnianie się wodą zdatną do użycia nie może być podstawowym zaopatrzeniem kraju.

Jedni z pierwszych odkrywców tej wyspy nazwali ją „Przyjemną”. Głównie z powodu porastającej ją wtedy, bujnej tropikalnej roślinności. Obecnie taka roślinność możliwa jest do zobaczenia tylko na wybrzeżach Nauru. Około 80% flory i fauny wyspy zniszczono bezpowrotnie, na skutek odkrywkowego wydobycia fosforytów.

Różnorodność etniczna mieszkańców Nauru spowodowana została imigracją pracowników eksploatujących fosforyty, głównie z Chin, Filipin, Kiribati i Tuvalu. Praktycznie cała ludność tego wyspiarskiego kraju zamieszkuje wybrzeża Nauru. To państwo nie ma oficjalnej stolicy, a rolę głównego ośrodka administracyjnego sprawuje Jaren. W społeczności dominują wyznawcy religii Chrześcijańskich (ok. 90%).

Opieka medyczna na Nauru jest bezpłatna i dosyć dobrze rozwinięta (1 lekarz na 700 osób). Podobnie sytuacja przedstawia się w Edukacji. Nauka dzieci w wieku od 6 do 16 lat jest także darmowa i obowiązkowa.

 

map_nauru

Gospodarka

Wydobycie fosforytów to podstawa gospodarki tej wyspiarskiej republiki. Jest w niej zatrudnionych 57% mieszkańców w wieku produkcyjnym. Eksploatacja odbywa się na obszarze 80% powierzchni kraju. Państwo jest właścicielem spółki zajmującej się wydobyciem fosforytów, stąd też pochodzi większość PNB republiki Nauru. Obecnie złoża fosforytów w kraju są na wyczerpaniu. Rząd stara się stworzyć inne źródła dochodu jak usługi frachtowe, czy transport lotniczy. Turystyka nie wchodzi tu w grę ze względu na 80-90% klęskę ekologiczną wyspy spowodowaną wydobyciem fosforytów.

W rolnictwie zatrudnionych jest tylko 3% mieszkańców kraju, uprawiając głównie banany, ananasy, orzechy kokosowe i warzywa. W hodowli najpopularniejsza jest trzoda chlewna i drób.

Rybołówstwo także stoi na bardzo niskim poziomie, przez co odgrywa niewielką rolę w gospodarce Nauru.

Podstawowym towarem eksportowym były fosforyty. Ich sprzedaż zagranicznym firmom dawała duże zyski Nauru, przez co ludność tego kraju żyła na względnie wysokim poziomie. Fosforyty zapewniały dodatni bilans handlowy wyspiarskiej republice, która importowała głównie maszyny, paliwa, i artykuły spożywcze, głównie z Australii, Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii i Japonii.

Obecnie Nauru z powodu wyczerpujących się złóż fosforytów jest na krawędzi upadku. Podtrzymywane przy życiu państwo głównie funduszami z Australii nadal utrzymuje się na powierzchni starając się znaleźć nowe źródła dochodu. W 1993 roku Australia zobowiązała się do wypłacenia Nauru 57 mln AUD jednorazowo, w ramach rekompensaty za zniszczenie środowiska naturalnego na wyspie przez wydobycie fosforytów, przed uzyskaniem przez Nauru niepodległości. Dodatkowo Australia postanowiła przez 20 lat przekazywać republice Nauru dotacje w wysokości  2,5 mln AUD, celem zagospodarowania terenów pokopalnianych na wyspie. Mimo pomocy także innych krajów Nauru nadal upadało. Sposobem na poprawę sytuacji miało być utworzenie na wyspie raju podatkowego, co też się stało. Jednakże w 2000 roku grupa najbogatszych państw świata G7 nakazała Nauru zrewidowanie swego systemu bankowego, gdyż wykorzystywany jest przez rosyjskich kryminalistów do prania brudnych pieniędzy.

Republika Nauru to jeden z najostrzejszych przeciwników przeprowadzania prób nuklearnych na Oceanie Spokojnym. Więcej na ten temat wiedzą Francuzi. Dodatkowo Nauru jest jednym z państw, które na skutek ocieplenia się klimatu i podniesienia się poziomu morza, mogą przestać istnieć. Wyczerpujące się złoża fosforytów oraz brak perspektyw na poprawę warunków życia zmuszają ludność do emigracji.

Transport na Nauru jest dobrze zorganizowany. Wokół całej wyspy przebiega utwardzona droga kołowa. Znajduje się tu także linia kolejowa prowadząca z centrum wyspy do pd.-wsch. części wybrzeża, ale służy tylko do transportu fosforytów. Niestety otaczające wyspę rafy koralowe uniemożliwiły powstanie portów morskich na wyspie. Załadunek i wyładunek ze statków przeprowadzany jest na redzie. Na wyspie w pobliżu Jaren znajduje się port lotniczy obsługujący także połączenia międzynarodowe. Kraj ten posiada własne linie lotnicze „Air Nauru”.

Historia

Do dzisiaj nie wiele wiadomo na temat pierwszych mieszkańców wyspy. W 1798 roku dla białych odkrył ją brytyjski kapitan John Fearn. Od 1888 roku do wybuchu I wojny światowej wyspę zaanektowały Niemcy. Na początku XX wieku rozpoczęto na Nauru eksploatację fosforytów. Podczas I wojny światowej została zajęta przez Australię, a od 1920 roku weszła pod zarząd Ligi Narodów i stała się jej terytorium mandatowym pod wspólnym zwierzchnictwem Australii, Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii. W latach 1942-1945 wyspa znajdowała się pod okupacją Japonii.  Od 1947 roku stała się terytorium powierniczym ONZ, pod wspólną kontrolą Australii, Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii. W styczniu 1968 roku wyspa proklamowała niepodległość. Uchwalono konstytucję, a nowo-powstały kraj nazwano republiką Nauru. Jeszcze w tym samym roku Nauru zostało przyjęte do brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Dwa lata później w 1970 roku rząd Nauru przejął kontrolę nad wydobyciem fosforytów. W roku 1999, Nauru, jako najmniejsza republika świata zostało przyjęte do ONZ. W 2001 roku Nauru zdecydowało się przyjąć 3 statki uchodźców z Azji, których nie chciała przyjąć Australia. Za co Australijczycy nie omieszkali wynagrodzić Nauru finansowo. W ciągu niespełna półwiecza najmniejsza republika świata z jednego z najbogatszych państw świata stała się bankrutem podtrzymywanym przy życiu dzięki dotacją takich krajów jak Australia czy Wielka Brytania.

Prezydent, a zarazem premier Nauru wybierany jest na 3 letnią kadencję przez parlament z jego członków.

Władzę ustawodawczą sprawuje na Nauru jednoizbowy parlament zwany „Radą Ustawodawczą”. W jego skład wchodzi 18 deputowanych.

Władza wykonawcza należy do rządu wybieranego przez parlament Nauru.

Nauru nie posiada własnego wojska. Na podstawie podpisanych umów międzynarodowych, za obronę republiki Nauru odpowiada Australia.

 

Bibliografia:

Przeglądowy Atlas Świata. Australazja, Antarktyka, pod red. Rajmunda Mydela i Jerzego Grocha, Kraków 1999.

W internecie:

http://www.census.gov/cgi-bin/ipc/idbrank.pl

http://oceania.stosunki.pl/nr/

https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nr.html

http://www.nauruwire.org/

http://www.un.int/nauru/government.html

http://www.earth.northwestern.edu/people/emile/nauru.html