Rapa Nui - Konferencja - Kraków

Opublikowane jako: Artykuły, Bez kategorii — Tagi:, , , — admin @ 09:58

.

W dniach 3 grudnia 2015 r. Towarzystwo Naukowe Australii, Nowej Zelandii i Oceanii jak co roku organizuje konferencje na temat wysp Pacyfiku

.

W tym roku zapraszamy osoby chcące podzielić się swoją wiedzą na temat Wyspy Wielkanocnej

.

Konferencja odbędzie się w Ambasadzie Pacyfiku, Hotel Gródek, ul. Na Gródku 4, dnia 3 grudnia w godzinach 12 .00 -  16.00

.

Dodatkowo 3 grudnia w czwartek o godz. 19.00 w Ambasadzie Pacyfiku odbędzie się spotkanie z prof. Zdzisławem J. Rynem i prezentacja filmu z Rapa Nui

.

wieczo-rapanui-01

Wieczór z Rapa Nui 3 grudnia jest spotkaniem odpłatnym z uwagi na degustacje potraw rodem z Wyspy Wielkanocnej
cena 35 zł/os

.

Prosimy o wcześniejszą rezerwacje miejsc
dariusz.zdziech@donimirski.com

..

.

.

.

Wykład o Rapa Nui

Opublikowane jako: Linki — Tagi:, , — admin @ 22:24

Wykład UOUW - 9 kwietnia 2014

Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego wraz z Ambasadą Chile w Polsce zapraszają na wykład pt.: “Posągi i podróżnicy, czyli nowa historia Wyspy Wielkanocnej”, który odbędzie się w środę, 9 kwietnia o godz. 18.00 w Auli budynku Dawnej Biblioteki UW. Wstęp wolny. Wszystkich zainteresowanych zachęcamy do wcześniejszego przybycia, gdyż liczba miejsc jest ograniczona.

Wyspa Wielkanocna, zwana również Rapa Nui, znajduje się na południowym Pacyfiku. Od Polski oddalona jest o 14.000 kilometrów, a od Chile (do którego należy) o 3.600 km. Jej powierzchnia to 164 km2, czyli tyle co Katowice, a ludność Rapa Nui zmieściłaby się na warszawskim Torwarze. Na ogół Wyspa Wielkanocna kojarzy się ze słynnymi, kamiennymi posągami nazywanymi Moai - niektóre z nich ważą nawet po kilkadziesiąt ton. Jak się tam znalazły? Co oznaczają? Na te i inne pytania odpowiedzą zaproszeni eksperci.

Wykład poprowadzą prof. dr Nicolas Cauwe z Katolickiego Uniwersytetu w Leuven (w języku angielskim) oraz dr Zuzanna Jakubowska z Uniwersytetu Warszawskiego (w języku polskim). Zapewniamy tłumaczenie symultaniczne.

Po wykładzie zapraszamy do odwiedzenia stoisk partnerów i sponsorów, gdzie będzie można m.in.: zapoznać się z kulturą Chile, spróbować tradycyjnego napoju pisco, posłuchać muzyki kari kari, zobaczyć wystawę chilijskiego rękodzieła oraz odwiedzić informatorium turystyczne. Ale to jeszcze nie koniec atrakcji - szykujemy także dodatkowe niespodzianki.

Serdecznie zapraszamy!

Prelegenci wykładu:

prof. dr Nicolas Cauwe - kurator kolekcji Prehistorii i Oceanii Królewskiego Muzeum Sztuki i Historii w Brukseli, wykładowca Katolickiego Uniwersytetu w Leuven − najstarszego i jednego z najbardziej prestiżowych uniwersytetów Belgii, gdzie zajmuje się Prehistorią i Archeologią Bliskiego Wschodu. Prof. dr Cauwe kierował 18 wykopaliskami, m.in.: w Belgii, Portugalii, Syrii, a także na Syberii oraz na Wyspie Wielkanocnej. Jest autorem ponad 200 publikacji naukowych, wygłosił ponad 100 wykładów kierowanych do szerokiego grona odbiorców.

dr Zuzanna Jakubowska - adiunkt w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie prowadzi zajęcia z historii Hiszpanii oraz Wyspy Wielkanocnej. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się głównie wokół historii i kulturoznawstwa, co znajduje odbicie w jej pracy zawodowej. Dr Jakubowska jest również tłumaczem z kilku języków oraz redaktorem książek, a jej pasją jest fotografia.

.

.

.

Promocja książki o Wyspie Wielkanocnej

Opublikowane jako: Artykuły, Bez kategorii — Tagi:, , — admin @ 09:05

.

Zapraszamy na promocję książki prof. Jana Zdzisława Ryna „Wyspa Wielkanocna. Eskulap na Rapa Nui”.

Z autorem będzie rozmawiał Piotr Legutko.

Spotkanie odbędzie się w Krakowie we wtorek, 16 kwietnia 2013, o godz. 18.00 w sali konferencyjnej Biblioteki Jagiellońskiej (wejście od ul. Oleandry 3).

.

ryn-b11

.

.


Uciec na Pitcairn

Opublikowane jako: Linki — Tagi:, — admin @ 23:42

.

292949_312611268835476_886919060_n

.


http://dziendobry.tvn.pl/video/wyprawa-na-pitcairn,1,newest,74686.html

.

http://www.facebook.com/GetAwayTo?fref=ts

.

http://www.eldezet.pl/?p=18646&fb_source=message

.

http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=Wtvv7f2Gpdk

.

http://www.youtube.com/watch?v=lWeDwrpM5E4





IV Edycja Konkursu “Antypody znane-nieznane”

Opublikowane jako: Bez kategorii, Galeria, Galeria — Tagi:, , , — admin @ 19:48

a-z-n-iv-wzor

.

Szanowni Nauczyciele, drodzy Uczniowie małopolskich szkół ponadgimnazjalnych

.

Zapraszamy do udziału w IV Edycji Konkursu wiedzy “Antypody znane-nieznane”. Szczegółowe informacje dostępne są w zakładce “Konkurs“.

.

Zaproszenie w wersji PDF

zaproszeniekonkursantypody2012-2013

.

IV Międzynarodowa Konferencja Naukowa

Opublikowane jako: Artykuły, Bez kategorii — Tagi:, , , , , — admin @ 17:58

dziennik-polski-logowuj-logo

16 grudnia 2011 r. (piątek), w gmachu Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie odbędzie się kolejna Międzynarodowa Konferencja Naukowa organizowana przez Towarzystwo Naukowe Australii, Nowej Zelandii i Oceanii pt: “Polinezja Francuska - na ile francuska?”

Już dzisiaj zapraszamy wszystkich badaczy zajmujących się tym regionem świata o nadsyłanie zgłoszeń do uczestnictwa w konferencji oraz abstraktów swoich wystąpień na adres: kontakt@anzora.org lub anzora.tahiti@gmail.com

More info on: http://www.antypody.org/wp-content/uploads/French-Polynesia_call-for-papers.pdf

Fotografie: Jerzy Grębosz

080511-072202_f_polinezjassss_f_polinezja

wwwwf_polinezjattttt_f_polinezja

Wyspa Wielkanocna - Rapa Nui

Opublikowane jako: Wyspa Wielkanocna — Tagi:, — admin @ 10:08

.

640px-flag_of_rapa_nui_chilesvg

.

Nazwa oficjalna: Wyspa Wielkanocna (Rapa Nui)

Status polityczny: terytorium zamorskie Chile

Obszar: 163,6 km²

Ludność: 1936  (1982r.)   3791 (2002r.)

Gęstość zaludnienia : 23 os/ km ²

Stolica:                               Hanga Roa

Etnicznie: 60% Polinezyjczycy, 40% Europejczycy

Jez. urzędowe: rapa nui, hiszpański

Religia dominująca: Chrześcijaństwo

Waluta: peso chilijskie

.

Geografia

Jest to najbardziej oddalona od stałego lądu, zaludniona wyspa na Ziemi. Znajduje się na Oceanie Spokojnym, ponad 2000 km od wyspy Pitcairn, 4000 km od Tahiti i ok. 3600 km od wybrzeży Chile. Wyspa osiąga długość ok. 20 km i szerokość ok. 15 km. Ze względu na swój kształt nazywana jest Sycylią Pacyfiku. Wyspa pochodzenia wulkanicznego. Szacuje się, że została uformowana 100 000- 75 000 lat temu przez cztery główne wulkany: Rano Kau (przy którym znajduje się dawne centrum pałacowo-ceremonialne), Rano Raraku (z kamieniołomem, w którym powstawały Moai), Puakatike na Półwyspie Poike oraz Terevaka (najmłodszy z wulkanów, będący jednocześnie najwyższym wzniesieniem Rapa Nui - 507 m n.p.m.).  Obszar 45% wyspy objęty jest ochroną w ramach Parku Narodowego Rapa Nui utworzonego w 1935r. Park ten 61 lat później znalazł się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Klimat panujący na Wyspie Wielkanocnej to klimat zwrotnikowy wilgotny. Najchłodniejsze miesiące w roku to lipiec i sierpień, najcieplej jest w lutym, a największych opadów można się spodziewać w kwietniu. Średnia suma opadów na Rapa Nui to ok. 1400mm.

Flora i fauna

W czasach przybycia pierwszych osadników, na terenie Wyspy Wielkanocnej rosły lasy tropikalne. Przez długie lata królował pogląd, że to mieszkańcy wyspy wycieli las budując domy łodzie i wreszcie transportując ogromne posągi Moai. Obecnie coraz częściej mówi się jednak, że to nie tylko ludzie doprowadzili do zniknięcia lasów. Spory udział w tym zjawisku mogły mieć szczury, których populacja nadmiernie przybrała na sile. Gryzonie żywiły się nasionami drzew, co uniemożliwiało wyrastanie nowych roślin i spowodowało wśród mieszkańców klęskę głodu. Niestety dziś niemal jedynymi drzewami jakie możemy spotkać na wyspie są akacje i eukaliptusy sprowadzone nie dalej jak 60 lat temu z Chile kontynentalnego. Wyspa cierpi z powodu deficytu cienia, co jest odczuwalne zwłaszcza dla turystów. Podobny los spotkał endemiczne gatunki ptaków lądowych i morskich, we wczesnej fazie zasiedlenia Rapa Nui. Ludzie wykorzystywali te zwierzęta jako źródło pożywienia.

Historia

Dostępne są informacje świadczące, iż wyspa została zasiedlona pierwotnie przez osadników z Hawajów ok. III- IV w.. Datowanie radiowęglowe wskazuje jednak na wcześniejszą obecność człowieka, niemniej wiele tych danych budzi zastrzeżenia. Polinezyjczycy głównie z Markizów przywieźli ze sobą taro, banany, kurczaki ale też niestety szczury, które nazbyt się rozmnożyły. Śmielsze teorie głoszą, że ludzie po raz pierwszy przybyli do brzegów wyspy dopiero w 1200 r. Potwierdzeniem dla tej tezy jest brak śladów działalności człowieka z przed tego okresu. Część z mieszkańców mogła przybyć z Ameryki Południowej dużo później, w podaniach są oni nazywani „długouchymi”, a o ich istnieniu świadczą uprawy batata czy cechy wyglądu dawnych mieszkańców znane z posągów. Według niektórych badaczy „długousi” stanowili arystokrację wyspy a ciemiężeni przez nich mieszkańcy doprowadzili do wojny domowej i niemal całkowitej eksterminacji „długouchych”. W Niedziele Wielkanocną 1722 roku Jacob Roggeveen przybił do wybrzeży wyspy, jako pierwszy europejczyk. Wyspa liczyła sobie wtedy nie więcej niż 2000 mieszkańców, uznaje się że nieznacznie wcześniej było ich ok. 15000. Taki spadek liczby ludności mógł być spowodowany wyczerpaniem zasobów naturalnych w tym drzew, ale też wewnętrznymi walkami. Inna hipoteza głosi, że to znaczny wzrost populacji szczura polinezyjskiego doprowadził do klęski głodu, a co za tym idzie plagi śmierci i kanibalizmu.

Najmniejszą liczbę mieszkańców zanotowano w 1877 r.  było to 110 osób (20  lat wcześniej populacja wynosiła blisko 4000 osób). Przyczyną spadku liczby ludności pod koniec XIX w. było masowe wywożenie mieszkańców do Chile i Peru, gdzie pracowali jako niewolnicy. Chociaż po interwencjach biskupów Chilijskich zakazano tego procederu, większość niewolników umarła z powodu nieodporności na choroby znane Europejczykom, np. grypa.W roku 1888 Rapa Nui została przyłączona do Chile, przez Policarpo Toro, wchodząc w skład regionu Valparaiso. Obecnie obserwuje się stały wzrost liczby mieszkańców wyspy oraz dążenia separatystyczne Polinezyjczyków.

Gospodarka

Najbardziej dochodową i jednocześnie rozwiniętą gałęzią miejscowej gospodarki jest turystyka. Każdego roku, mimo oddalenia od pozostałych lądów, na wyspę przybywa średnio 30 tys. Turystów, z czego każdy zostawia na wyspie ok. 500 USD. Średni pobyt na Rapa Nui trwa 3-4 dni. Mieszkańcy mogą ciszyć się faktem, że wyspa należy do strefy „Tax Free” czyli wolnej od podatków. W przeszłości na wyspie hodowano właściwie jedynie owce, obecnie miejscowa ludność hoduję również konie, bydło i drób. Uprawia się głównie banany, taro i kukurydzę, trzcinę cukrową, figowce i bataty (słodkie ziemniaki). Znacznie rzadziej występują ogrody warzywne. Spory udział w miejscowym jadłospisie mają także ryby. Niestety znakomita większość towarów jest sprowadzana z Chile kontynentalnego, drogą lotniczą lub na statkach, co wiąże się ze znacznym wzrostem kosztów a co za tym idzie cen. Na wyspie nie ma szerzej zorganizowanego przemysłu, co jeszcze bardziej uzależnia jej mieszkańców od stałych dostaw. Przez lata znakomicie rozwinęło się rzemiosło ludowe. Mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej wykonują piękne naszyjniki, ozdoby z muszelek, drewna i ptasich piór, a także małe kamienne lub drewniane reprodukcje posągów Moai czy misy. Wszystkie te wyroby łączy mitologiczna symbolika często do dziś nie zrozumiała nawet dla samych mieszkańców wyspy.

Moai

Wyspa Wielkanocna przyciąga rzesze turystów głównie dzięki 887 olbrzymim posągom nieznanego pochodzenia. Moai są umieszczone na kamiennych platformach zwanych ahu. Są one pozostałością po polinezyjskich mieszkańcach wyspy. Stworzone głównie z tufu wulkanicznego przy pomocy bazaltowych narzędzi. Kamieniołom, w którym wykuwano posągi musiał zostań nagle porzucony w XVI w, świadczą o tym pozostawione, niedokończone posągi. Przyczyny takiego zachowanie mieszkańców nie są znane. Podejrzewa się, że stało się tak na wskutek wojen miedzy plemiennych, przeludnienia lub klęski głodu, a może wszystkich tych czynników naraz. Przeznaczenie i sposób transportowania ich na wybrzeże wciąż nie jest znany. Na ten temat głoszono liczne teorie np. uważano posągi za wyobrażenia bóstw lub przodków, a transportowano je za pomocą płóz (podobnie jak kamienne bloki w Egipcie). Żadna teoria nie znalazła pełnego potwierdzenia, a jedyne wskazówki, zapisane na drewnianych tabliczkach są wciąż nieodczytane z powodu braku szerszej wiedzy na temat języka rongonongo.

Transport

Ze względu na swoje położenie wyspa jest dostępna jedynie z pomocą transportu morskiego lub lotniczego. Na wyspie jest jedni lotnisko- port lotniczy Mataveri. Co ciekawe pas startowy pełni jednocześnie role zapasowego lądowiska dla promów kosmicznych. Aby dostać się na wyspę należy skorzystać z usług jedynych linii lotniczych docierających tam, a mianowicie LAN Chile.

Polityka

Wyspa Wielkanocna jest terytorium zamorskim republiki Chile, administrowana przez gubernatora mianowanego przez rząd w Santiago. Działa tam również lokalny samorząd wybierany na 4 lata. Od 1983 r. istnieje Rada Starszych, która reprezentuje interesy rdzennych mieszkańców Rapa Nui.

.

Bibliografia:

Przeglądowy Atlas Świata. Australazja, Antarktyka, pod red. Rajmunda Mydela i Jerzego Grocha, Kraków 1999.

M. Jamkowski, Rapa Nui. Wyspa kolosów [w:] National Geographic Traveler, nr 2 (25), kwiecień/maj 2009

Jacek Machowski, Wyspa Wielkanocna, PWWP 1969r.

Strony internetowe:

http://kitlinska.pl/?page_id=1759

http://www.oceania.stosunki.pl/rn/index.htm

http://www.swulinski.com/podroze/EasterIsland.html

http://www.ziemianarozdrozu.pl

http://careerbreak.wordpress.com/2010/03/17/wyspa-wielkanocna/

http://www.eisp.org/120/

http://archeowiesci.blox.pl/2006/08/Rapa-Nui-zaglada-raju.html

http://www.rapa-nui.net/

Publikacja: Kultura Nowej Zelandii

Opublikowane jako: Artykuły, Bez kategorii — admin @ 11:42

nowa_zeland_s1_net

Dwa tygodnie temu, wydawnictwo Historia Iagellonica oddało do rąk czytelników pierwszy Zeszyt Naukowy T.N. A.NZ.O. pt: Kultura Nowej Zelandii.

Grupę referatów z konferencji o tym samym tytule otwiera przemówienie Ambasador Nowej Zelandii w Polsce

J.E. dr Penelope Ridings pt.: Rola Ambasady Nowej Zelandii.

Kolejne artykuły to:

Dorota Pawlik - Maori Haka - ikona nowozelandzkiej kultury

Joanna Rzońca - Współczesne malarstwo nowozelandzkie. Przekaz, inspiracje, perspektywy

Jan Lencznarowicz - Nowozelandczycy w Australii

Katarzyna Szmigiero - Złożone powinowactwa: tożsamość kulturowa w prozie Janet Frame

Ilona Zdziech - Kultura od kuchni. Korzenie i współczesny kształt kuchni nowozelandzkiej

Martyna Olszowska - Vincent Ward - filmowe obrazy Nowej Zelandii

George Watoła - Wyspy Chatham - ukryty skarb Nowej Zelandii

Anna Lorbiecka - Kultura młodzieżowa Nowej Zelandii

Dariusz Zdziech - Religia i religijność jako element kultury duchowej Nowowzelandczyków w XX w.

.

Serdeczne podziękowania składamy sponsorom, bez których pomocy publikacja nie mogłaby się ukazać:

Uniwersytet Jagielloński, Towarzystwo Doktorantów UJ, Instytut Historii UJ, Biuro podróży Green Lite Travel z Auckland

.

Wszystkich zainteresowanych nabyciem publikacji odsyłamy do wydawnictwa Historia Iagellonica

Tuvalu

Opublikowane jako: Tuvalu — Tagi:, , — admin @ 16:59

 

fl-tv1
 

Stolica :                               Vaiaku  /na atolu Funafuti/
Obszar:                                26 km²
Ludność:                              10 400 (1998r.),  12 177 (2008r.)
Gęstość zaludnienia:           425 os/km² (2002r.)

Długość  życia w latach:      M: 64,2; K: 68,5
Współczynnik zgonów niemowląt:: 38‰
Przyrost naturalny:              14,1 ‰
Niepodległość:                    1 X 1978r.
Ustrój:                                  monarchia konstytucyjna,  członek brytyjskiej Wspólnoty Narodów
Podział etniczny:                 91,2%  Polinezyjczycy,  1%  Europejczycy,  7,8%  inni

Religie:                                chrześcijanie - 98% (do lokalnej odmiany protestantyzmu, Chrześcijańskiego Kościoła Tuvalu należy 97% mieszkańców), bahaiści - 1%, pozostali - 1%
Języki urzędowe:                 tuvalu, angielski
Główne miasta:                    Vaiaku (4tys. mieszkańców)
Ludność  miejska:                53%
Zatrudnienie:                        20% - rolnictwo, 24% - przemysł, 56%- usługi
PKB na 1 mieszkańca:         1556 USD (1999)
Inflacja:                                1.5%
Handel zagraniczny:

                                             import 13.7 mln USD ( gł. Fidżi, Australia, Nowa Zelandia)
                                             eksport 0.79 mln USD (gł. Fidżi, Australia, Nowa Zelandia)

Waluta:                                 1 Dolar australijski = 100 Centów 
                                             1 Dolar Tuvalu = 100 Centów

 

      Tuvalu w miejscowym języku oznacza „osiem atoli”, które trzymają się razem - a wiec jedynie osiem zamieszkanych wysp z dziewięciu zostało uwzględnionych  w nazwie państwa.

Położenie geograficzne

Tuvalu obejmuje 9 atoli ( o powierzchni od 0,4 km² do 4,9km²)  w zachodniej części  Oceanu Spokojnego, w Polinezji. Atole (Nanumea, Nui, Vaitupu, Nukufetau, Funafuti i Nukulaelae) oraz pojedyncze wyspy koralowe (Nunumanga, Niutao, Niulakita)  są rozproszone na obszarze ok. 1,3 mln km² , wyspy położone najdalej na północ i południe , są oddalone od siebie o ok 600 km. Długość linii brzegowej wysp to 24 km. Najbliżsi sąsiedzi: Kiribati na północy, Fidżi na południu, Wyspy Salomona na zachodzie. Wyspy Tuvalu rozciągają się między 5° i 11° szerokości geograficznej południowej oraz 176°  i 180° długości geograficznej wschodniej.  Państwo to charakteryzuje klimat  równikowy wybitnie wilgotny, średnia temperatura przez cały rok utrzymuje się na poziomie 27-30° ale  te upały łagodzą w ciągu roku chłodne wiatry z południowego wschodu. Roczna suma opadów waha się od 3000 mm na północy do 4000 mm na południu. Zdarzają się tutaj zarówno susze jak i tajfuny tropikalne. Wyspy Tuvalu zbudowane  są z wapienia koralowców (poza wapieniem- brak bogactw mineralnych),  wznoszą się one  ponad powierzchnię wód na wysokość nie przekraczającą 5m i prze z to grozi im częściowe lub całkowite zatopienie (wg badań ONZ do 2050r) w następstwie podniesienia się poziomu wód oceanów spowodowanego efektem cieplarnianym - stąd liczne akcje dotyczące umacniania wybrzeża poprzez sadzenie szybko rosnących drzew i krzewów. W 2001 roku, rząd Tuvalu zwrócił się do Australii o pomoc w znalezieniu miejsca,  na które można by przenieść państwo. Liczne rafy koralowe utrudniają żeglugę. Tutejsze gleby w większości są nieurodzajne lub zbyt płytkie  (z wyjątkiem Vaitupu). Rośnie tutaj palma kokosowa, chlebowiec właściwy i maniok jadalny oraz inne rodzime warzywa. Ubogą faunę lądową tworzą szczury,  jaszczurki i ptaki morskie,  natomiast bardzo bogata jest flora i fauna morska.

                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                               

                                                                                                                                                                                                           
Gospodarka

Według kryteriów ONZ, Tuvalu należy do mniej  rozwiniętych krajów świata - otrzymuje zatem pomoc finansową od Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, a także od Australii, Japonii, USA. Około 60% PKB dostarczają usługi. Wpływy dewizowe  pochodzą w głównej mierze  ze sprzedaży znaczków pocztowych i monet Tuvalu oraz przekazów pieniężnych pracujących za granicą.  Jedyną uprawą eksportową jest palma kokosowa, a głównymi roślinami żywieniowymi są pulaka, papaja, pandan i banany;  na eksport  przeznaczane są również ryby (tuńczyk),  plecionkarstwo z liści pandana,  wyrób naszyjników z muszli. Do Tuvalu importowana jest przede wszystkim żywność, paliwo, artykuły przemysłowe, maszyny.

 
Turystyka

Zauważa się bardzo znikomy udział turystyki  w dochodach państwa- kraj ten odwiedza zaledwie ok.1000 turystów zagranicznych rocznie. Przeszkodą jest słabo rozwinięta baza turystyczna,  położenie z dala od linii komunikacyjnych oraz obawy co do negatywnych skutków,  jakie masowy napływ przybyszów z zewnątrz mógłby wywrzeć na tradycyjny sposób życia mieszkańców.

 
Historia

Wyspy Tuvalu zamieszkane były prawdopodobnie już w pierwszej połowie pierwszego tysiąclecia, a odkryte zostały w 1568 roku przez hiszpańskiego podróżnika Alvaro  de Mendana de Neyrę a w 1764 roku na wyspy Tuvalu dotarł brytyjski żeglarz John Byron, dziadek poety George’a Byrona. Największy atol Funafuti odkrył amerykański kapitan Arent de Prester, który cały archipelag nazwał „Ellice Islands” na cześć właściciela statku. W XVIII - XIX w. wyspy były stopniowo kolonizowane przez Brytyjczyków. W XIX w. wyspy zwane Lagunowymi, odwiedzali wielorybnicy, kupcy i peruwiańscy handlarze niewolników (w 1863 roku uprowadzili stąd ok.400 mieszkańców, tj. 15% populacji).  W połowie XIX wieku rozpoczęto tutaj akcję chrystianizacji mieszkańców wysp.  Od 1892 roku Wyspy Lagunowe zostały objęte  wraz z Wyspami Gilberta brytyjskim protektoratem, w 1915  roku zostały anektowane przez Wielką Brytanię i włączone do kolonii Wyspy Gilberta i Lagunowe. W czasie II wojny światowej znajdowały się tutaj amerykańskie bazy lotnicze. Po zezwoleniu przez Wielką Brytanię na początku lat 70. na utworzenie w kolonii organów samorządowych wybuchły konflikty między Mikronezyjczykami z Wysp Gilberta a Polinezyjczykami z Wysp Lagunowych. W referendum z 1974r,  ok. 90% mieszkańców Wysp Lagunowych opowiedziało się za niepodległością. W 1975r Wyspy Lagunowe uzyskały status odrębnej kolonii, 1.X.1978 proklamowano niepodległość - państwo przyjęło nazwę Tuvalu i weszło  w skład brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Chroniczny deficyt bilansu handlowego Tuvalu wyrównuje zagraniczna pomoc gospodarcza udzielana głownie przez Australię, Nową Zelandię i Wielką Brytanię. Faktyczny brak własnych wpływów budżetowych (w latach 80. głównym źródłem dochodów państwa była sprzedaż znaczków pocztowych, później sprzedaż licencji na połowy tuńczyka) stanowił przeszkodę we wstąpieniu Tuvalu do ONZ (minimalna składka członkowska wynosi 20 tys. USD rocznie). Przyjęcie do ONZ 6.IX .2000 stało się możliwe dopiero po przyznaniu Tuvalu przez światową Korporację Internetową (ICANN) atrakcyjnego skrótu jego nazwy w domenie internetowej ( >>.tv <<)  W 1998 roku Tuvalu sprzedało na 10 lat prawa do końcówki >>.tv<< w adresach internetowych kanadyjskiej  firmie internetowej  Ideallab za opłatą licencyjną w wysokości 4 mln USD rocznie (Ideallab uzyskuje w sprzedaży aukcyjnej poszukiwanych adresów internetowych w rodzaju >>free.tv<< czy >>sex.tv<< ceny sięgające 500 tys.). USD. Dzięki tej transakcji Tuvalu zyskało środki nie tylko na opłacenie składki członkowskiej w ONZ,  lecz również na poprawę infrastruktury na zamieszkanych wyspach,  rozbudowę szkolnictwa i na stypendia dla studiujących na zagranicznych uniwersytetach.

 

Polityka

Od 1 X 1978 Tuvalu jest niepodległym państwem, członkiem brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Poprzednio była to kolonia brytyjska, do X 1975 zwana Wyspami  Lagunowymi  (Ellice). Formalnie do 1 I 1976 roku stanowiła wspólne terytorium z Wyspami Gilberta (Wyspy Gilberta i Ellice). Zgodnie z konstytucją  z 1.X 1978 r., zmodyfikowaną 1 X 1986r., głową państwa jest monarcha brytyjski,  reprezentowany przez gubernatora generalnego. Organem władzy ustawodawczej jest 1-izbowy parlament,  w skład którego wchodzi 12 członków wyłanianych w wyborach powszechnych na kadencje 4-letnią. Władzę wykonawczą sprawuje sześcioosobowy  rząd,  na którego czele stoi premier powoływany przez parlament spośród jego członków. Ministrów mianuje gubernator generalny w porozumieniu z premierem. Rząd jest odpowiedzialny przed parlamentem. Na każdej z wysp istnieje Rada Wodzów Plemiennych, która podejmuje decyzje w sprawach lokalnych.

Członkostwo w ważniejszych organizacjach międzynarodowych: ONZ, WHO

Głowa państwa - Królowa Elżbieta II

Gubernator Generalny-  FiloimeaTelito (od 15 IV 2005)

Rząd (14.08.2006)
premier i minister spraw zagranicznych - Apisai Ielemia
wicepremier i min. bogactw naturalnych - Tavau Teii

ministrowie:
spraw wewnętrznych - Willy Telavi
finansów, planowania gospodarczego i ds. przedsiębiorstw - Lotoala Metia
transportu i robót publicznych - Taukelina Finikaso
zdrowia, oświaty i sportu - Iakoba Italeli

Parlament  - spiker- Kamuta Latasi

W wyborach,  które odbyły się 3.08.2006r., wszystkie mandaty zdobyli kandydaci niezależni - nie ma tutaj partii politycznych - zamiast  nich działają związki plemienne.
Prasa:
Te Lama - miesięcznik  o tematyce religijnej, Funafi,nakł.1000
Tuvalu Echoes - dwutygodnik w języku angielskim, Vaiaku, zał. 1984, nakł. 250 egz.

 

BIBLIOGRAFIA

 

Bińkowski A.,  Almanach państw świata, Książka i Wiedza, Warszawa 2004

Bielewicz A., Wis J., Jeszcze 85 cm życia, „Polityka” nr 10/2005, s 54-55

Informator Polityczny, Polska Agencja Prasowa, sierpień 2006

Wielka Encyklopedia PWN, T28, J. Wojnowski (red.),PWN, Warszawa 2005

ABC ŚWIATA. Australia, Oceania, Antarktyda., W. Maik ( red. ), Kurpisz, Poznań 1998

Państwa świata. Leksykon. T4. Azja, Australia, Oceania., T. Słabczyński (red.), GeoCenter, Warszawa 1994

 

Internet:

 

http://www.tuvaluislands.com/

https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/tv.html

http://www.timelesstuvalu.com/

http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/asia-pacific/country_profiles/1249549.stm

http://www.lonelyplanet.com/worldguide/tuvalu/

http://www.dookolaswiata.pl/kraje/australia/tuvalu/tuvalu.htm

Starsze wpisy »