Nauru i Wyspy Marshalla

Opublikowane jako: Bez kategorii — Tagi:, , , — admin @ 10:05

.

zajawka-net..

Zapraszamy w najbliższą sobotę na “Smaczne slajdowisko” w krakowskiej restauracji Ambasada Pacyfiku
Tym razem będzie można zobaczyć, posłuchać, powąchać i posmakować Nauru i Wysp Marshalla
Wstęp 35 zł

..

.

Nauru

Opublikowane jako: Nauru — Tagi:, , — admin @ 14:59

 

flaga-nauru1

 

Obszar:                       21,3 km²

Ludność:                    10,5 tys. (1998);  13,7 tys. (2008)

Stolica :                      gł. ośrodek administracyjny - Jaren (Yaren)

Niepodległość            31  I  1968

Ustrój:                         republika

Podział:                      14 okręgów

Etnicznie:                    67% Mikronezyjczycy, 15% Melanezyjczycy, 9% Azjaci, 8% biali,

1% inni

Jez. Urzędowe:            nauru, angielski

Religie:                        protestanci - 60%, katolicy - 30%, pozostali - 10%

Analfabetyzm:             1%  ludności powyżej 15 lat

Przyrost naturalny:      1,3%

Dł. Życia:                      67 lat (M: 64, K: 69 lat)

Gł. Miasta:                    Jaren (4tys.), Anabar, Anibare

Ludn. miejska:             100%

Ziemia:                         grunty orne 8%, teneny związane z wydobyciem fosforytów 80%, pozostałe (12%)

Zatrudnienie:                3% - rolnictwo, 57% - przemysł, 40%- usługi

PNB na 1mieszk.:         18 500 USD

Zadłużenie:                  33 mln USD

Waluta:                        1 Dolar australijski = 100 Centów

 

Republika Nauru składa się z jednej wyspy koralowej znajdującej się na pd.-zach. Pacyfiku, w Mikronezji. Jej odległość od równika jest niewielka, co mieszkańcy tego kraju uwidocznili na swej fladze. Większość wyspy zajmuje płaskowyż o wysokości od 30-60 m n.p.m. Najwyższy punkt Nauru wznosi się na wysokość 61 m n.p.m. Linia brzegowa tego wyspiarskiego kraju wynosi zaledwie 19 km. Płaskowyż Nauru otacza wąskie wybrzeże, na którym znajdują się w miarę urodzajne gleby oraz piaszczyste plaże. Niestety, wcześniej zalegające tu pokłady guana utworzyły pokaźne złoża fosforytów, których rabunkowa eksploatacja doprowadziła do katastrofy ekologicznej na 80% obszaru wyspy, a zarazem kraju.

Klimat Nauru jest tropikalny. Średnia roczna temperatura wynosi 27°C, a suma opadów w ciągu roku to ok. 2000 mm. Nieregularność opadów powoduje częste susze w republice Nauru. Wyspa ma też spore problemy z wodą pitną. Brak wód powierzchniowych zmusza mieszkańców kraju do importowania słodkiej wody. Jedynym naturalnym zbiornikiem wodnym na wyspie jest Buada, lecz napełnia się ono wodą pochodzącą z filtracji, dzięki swemu położeniu w depresji, a jego sporadyczne napełnianie się wodą zdatną do użycia nie może być podstawowym zaopatrzeniem kraju.

Jedni z pierwszych odkrywców tej wyspy nazwali ją „Przyjemną”. Głównie z powodu porastającej ją wtedy, bujnej tropikalnej roślinności. Obecnie taka roślinność możliwa jest do zobaczenia tylko na wybrzeżach Nauru. Około 80% flory i fauny wyspy zniszczono bezpowrotnie, na skutek odkrywkowego wydobycia fosforytów.

Różnorodność etniczna mieszkańców Nauru spowodowana została imigracją pracowników eksploatujących fosforyty, głównie z Chin, Filipin, Kiribati i Tuvalu. Praktycznie cała ludność tego wyspiarskiego kraju zamieszkuje wybrzeża Nauru. To państwo nie ma oficjalnej stolicy, a rolę głównego ośrodka administracyjnego sprawuje Jaren. W społeczności dominują wyznawcy religii Chrześcijańskich (ok. 90%).

Opieka medyczna na Nauru jest bezpłatna i dosyć dobrze rozwinięta (1 lekarz na 700 osób). Podobnie sytuacja przedstawia się w Edukacji. Nauka dzieci w wieku od 6 do 16 lat jest także darmowa i obowiązkowa.

 

map_nauru

Gospodarka

Wydobycie fosforytów to podstawa gospodarki tej wyspiarskiej republiki. Jest w niej zatrudnionych 57% mieszkańców w wieku produkcyjnym. Eksploatacja odbywa się na obszarze 80% powierzchni kraju. Państwo jest właścicielem spółki zajmującej się wydobyciem fosforytów, stąd też pochodzi większość PNB republiki Nauru. Obecnie złoża fosforytów w kraju są na wyczerpaniu. Rząd stara się stworzyć inne źródła dochodu jak usługi frachtowe, czy transport lotniczy. Turystyka nie wchodzi tu w grę ze względu na 80-90% klęskę ekologiczną wyspy spowodowaną wydobyciem fosforytów.

W rolnictwie zatrudnionych jest tylko 3% mieszkańców kraju, uprawiając głównie banany, ananasy, orzechy kokosowe i warzywa. W hodowli najpopularniejsza jest trzoda chlewna i drób.

Rybołówstwo także stoi na bardzo niskim poziomie, przez co odgrywa niewielką rolę w gospodarce Nauru.

Podstawowym towarem eksportowym były fosforyty. Ich sprzedaż zagranicznym firmom dawała duże zyski Nauru, przez co ludność tego kraju żyła na względnie wysokim poziomie. Fosforyty zapewniały dodatni bilans handlowy wyspiarskiej republice, która importowała głównie maszyny, paliwa, i artykuły spożywcze, głównie z Australii, Wielkiej Brytanii, Nowej Zelandii i Japonii.

Obecnie Nauru z powodu wyczerpujących się złóż fosforytów jest na krawędzi upadku. Podtrzymywane przy życiu państwo głównie funduszami z Australii nadal utrzymuje się na powierzchni starając się znaleźć nowe źródła dochodu. W 1993 roku Australia zobowiązała się do wypłacenia Nauru 57 mln AUD jednorazowo, w ramach rekompensaty za zniszczenie środowiska naturalnego na wyspie przez wydobycie fosforytów, przed uzyskaniem przez Nauru niepodległości. Dodatkowo Australia postanowiła przez 20 lat przekazywać republice Nauru dotacje w wysokości  2,5 mln AUD, celem zagospodarowania terenów pokopalnianych na wyspie. Mimo pomocy także innych krajów Nauru nadal upadało. Sposobem na poprawę sytuacji miało być utworzenie na wyspie raju podatkowego, co też się stało. Jednakże w 2000 roku grupa najbogatszych państw świata G7 nakazała Nauru zrewidowanie swego systemu bankowego, gdyż wykorzystywany jest przez rosyjskich kryminalistów do prania brudnych pieniędzy.

Republika Nauru to jeden z najostrzejszych przeciwników przeprowadzania prób nuklearnych na Oceanie Spokojnym. Więcej na ten temat wiedzą Francuzi. Dodatkowo Nauru jest jednym z państw, które na skutek ocieplenia się klimatu i podniesienia się poziomu morza, mogą przestać istnieć. Wyczerpujące się złoża fosforytów oraz brak perspektyw na poprawę warunków życia zmuszają ludność do emigracji.

Transport na Nauru jest dobrze zorganizowany. Wokół całej wyspy przebiega utwardzona droga kołowa. Znajduje się tu także linia kolejowa prowadząca z centrum wyspy do pd.-wsch. części wybrzeża, ale służy tylko do transportu fosforytów. Niestety otaczające wyspę rafy koralowe uniemożliwiły powstanie portów morskich na wyspie. Załadunek i wyładunek ze statków przeprowadzany jest na redzie. Na wyspie w pobliżu Jaren znajduje się port lotniczy obsługujący także połączenia międzynarodowe. Kraj ten posiada własne linie lotnicze „Air Nauru”.

Historia

Do dzisiaj nie wiele wiadomo na temat pierwszych mieszkańców wyspy. W 1798 roku dla białych odkrył ją brytyjski kapitan John Fearn. Od 1888 roku do wybuchu I wojny światowej wyspę zaanektowały Niemcy. Na początku XX wieku rozpoczęto na Nauru eksploatację fosforytów. Podczas I wojny światowej została zajęta przez Australię, a od 1920 roku weszła pod zarząd Ligi Narodów i stała się jej terytorium mandatowym pod wspólnym zwierzchnictwem Australii, Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii. W latach 1942-1945 wyspa znajdowała się pod okupacją Japonii.  Od 1947 roku stała się terytorium powierniczym ONZ, pod wspólną kontrolą Australii, Nowej Zelandii i Wielkiej Brytanii. W styczniu 1968 roku wyspa proklamowała niepodległość. Uchwalono konstytucję, a nowo-powstały kraj nazwano republiką Nauru. Jeszcze w tym samym roku Nauru zostało przyjęte do brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Dwa lata później w 1970 roku rząd Nauru przejął kontrolę nad wydobyciem fosforytów. W roku 1999, Nauru, jako najmniejsza republika świata zostało przyjęte do ONZ. W 2001 roku Nauru zdecydowało się przyjąć 3 statki uchodźców z Azji, których nie chciała przyjąć Australia. Za co Australijczycy nie omieszkali wynagrodzić Nauru finansowo. W ciągu niespełna półwiecza najmniejsza republika świata z jednego z najbogatszych państw świata stała się bankrutem podtrzymywanym przy życiu dzięki dotacją takich krajów jak Australia czy Wielka Brytania.

Prezydent, a zarazem premier Nauru wybierany jest na 3 letnią kadencję przez parlament z jego członków.

Władzę ustawodawczą sprawuje na Nauru jednoizbowy parlament zwany „Radą Ustawodawczą”. W jego skład wchodzi 18 deputowanych.

Władza wykonawcza należy do rządu wybieranego przez parlament Nauru.

Nauru nie posiada własnego wojska. Na podstawie podpisanych umów międzynarodowych, za obronę republiki Nauru odpowiada Australia.

 

Bibliografia:

Przeglądowy Atlas Świata. Australazja, Antarktyka, pod red. Rajmunda Mydela i Jerzego Grocha, Kraków 1999.

W internecie:

http://www.census.gov/cgi-bin/ipc/idbrank.pl

http://oceania.stosunki.pl/nr/

https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/nr.html

http://www.nauruwire.org/

http://www.un.int/nauru/government.html

http://www.earth.northwestern.edu/people/emile/nauru.html