Wielkanoc 2017

Opublikowane jako: Bez kategorii — Tagi:, , , , — admin @ 12:31

wielkanoc-anzora4

.

.

.

.

.

.

Rapa Nui - Konferencja - Kraków

Opublikowane jako: Artykuły, Bez kategorii — Tagi:, , , — admin @ 09:58

.

W dniach 3 grudnia 2015 r. Towarzystwo Naukowe Australii, Nowej Zelandii i Oceanii jak co roku organizuje konferencje na temat wysp Pacyfiku

.

W tym roku zapraszamy osoby chcące podzielić się swoją wiedzą na temat Wyspy Wielkanocnej

.

Konferencja odbędzie się w Ambasadzie Pacyfiku, Hotel Gródek, ul. Na Gródku 4, dnia 3 grudnia w godzinach 12 .00 -  16.00

.

Dodatkowo 3 grudnia w czwartek o godz. 19.00 w Ambasadzie Pacyfiku odbędzie się spotkanie z prof. Zdzisławem J. Rynem i prezentacja filmu z Rapa Nui

.

wieczo-rapanui-01

Wieczór z Rapa Nui 3 grudnia jest spotkaniem odpłatnym z uwagi na degustacje potraw rodem z Wyspy Wielkanocnej
cena 35 zł/os

.

Prosimy o wcześniejszą rezerwacje miejsc
dariusz.zdziech@donimirski.com

..

.

.

.

Wykład o Rapa Nui

Opublikowane jako: Linki — Tagi:, , — admin @ 22:24

Wykład UOUW - 9 kwietnia 2014

Uniwersytet Otwarty Uniwersytetu Warszawskiego wraz z Ambasadą Chile w Polsce zapraszają na wykład pt.: “Posągi i podróżnicy, czyli nowa historia Wyspy Wielkanocnej”, który odbędzie się w środę, 9 kwietnia o godz. 18.00 w Auli budynku Dawnej Biblioteki UW. Wstęp wolny. Wszystkich zainteresowanych zachęcamy do wcześniejszego przybycia, gdyż liczba miejsc jest ograniczona.

Wyspa Wielkanocna, zwana również Rapa Nui, znajduje się na południowym Pacyfiku. Od Polski oddalona jest o 14.000 kilometrów, a od Chile (do którego należy) o 3.600 km. Jej powierzchnia to 164 km2, czyli tyle co Katowice, a ludność Rapa Nui zmieściłaby się na warszawskim Torwarze. Na ogół Wyspa Wielkanocna kojarzy się ze słynnymi, kamiennymi posągami nazywanymi Moai - niektóre z nich ważą nawet po kilkadziesiąt ton. Jak się tam znalazły? Co oznaczają? Na te i inne pytania odpowiedzą zaproszeni eksperci.

Wykład poprowadzą prof. dr Nicolas Cauwe z Katolickiego Uniwersytetu w Leuven (w języku angielskim) oraz dr Zuzanna Jakubowska z Uniwersytetu Warszawskiego (w języku polskim). Zapewniamy tłumaczenie symultaniczne.

Po wykładzie zapraszamy do odwiedzenia stoisk partnerów i sponsorów, gdzie będzie można m.in.: zapoznać się z kulturą Chile, spróbować tradycyjnego napoju pisco, posłuchać muzyki kari kari, zobaczyć wystawę chilijskiego rękodzieła oraz odwiedzić informatorium turystyczne. Ale to jeszcze nie koniec atrakcji - szykujemy także dodatkowe niespodzianki.

Serdecznie zapraszamy!

Prelegenci wykładu:

prof. dr Nicolas Cauwe - kurator kolekcji Prehistorii i Oceanii Królewskiego Muzeum Sztuki i Historii w Brukseli, wykładowca Katolickiego Uniwersytetu w Leuven − najstarszego i jednego z najbardziej prestiżowych uniwersytetów Belgii, gdzie zajmuje się Prehistorią i Archeologią Bliskiego Wschodu. Prof. dr Cauwe kierował 18 wykopaliskami, m.in.: w Belgii, Portugalii, Syrii, a także na Syberii oraz na Wyspie Wielkanocnej. Jest autorem ponad 200 publikacji naukowych, wygłosił ponad 100 wykładów kierowanych do szerokiego grona odbiorców.

dr Zuzanna Jakubowska - adiunkt w Instytucie Studiów Iberyjskich i Iberoamerykańskich na Uniwersytecie Warszawskim, gdzie prowadzi zajęcia z historii Hiszpanii oraz Wyspy Wielkanocnej. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się głównie wokół historii i kulturoznawstwa, co znajduje odbicie w jej pracy zawodowej. Dr Jakubowska jest również tłumaczem z kilku języków oraz redaktorem książek, a jej pasją jest fotografia.

.

.

.

Promocja książki o Wyspie Wielkanocnej

Opublikowane jako: Artykuły, Bez kategorii — Tagi:, , — admin @ 09:05

.

Zapraszamy na promocję książki prof. Jana Zdzisława Ryna „Wyspa Wielkanocna. Eskulap na Rapa Nui”.

Z autorem będzie rozmawiał Piotr Legutko.

Spotkanie odbędzie się w Krakowie we wtorek, 16 kwietnia 2013, o godz. 18.00 w sali konferencyjnej Biblioteki Jagiellońskiej (wejście od ul. Oleandry 3).

.

ryn-b11

.

.


Wyspa Wielkanocna - Rapa Nui

Opublikowane jako: Wyspa Wielkanocna — Tagi:, — admin @ 10:08

.

640px-flag_of_rapa_nui_chilesvg

.

Nazwa oficjalna: Wyspa Wielkanocna (Rapa Nui)

Status polityczny: terytorium zamorskie Chile

Obszar: 163,6 km²

Ludność: 1936  (1982r.)   3791 (2002r.)

Gęstość zaludnienia : 23 os/ km ²

Stolica:                               Hanga Roa

Etnicznie: 60% Polinezyjczycy, 40% Europejczycy

Jez. urzędowe: rapa nui, hiszpański

Religia dominująca: Chrześcijaństwo

Waluta: peso chilijskie

.

Geografia

Jest to najbardziej oddalona od stałego lądu, zaludniona wyspa na Ziemi. Znajduje się na Oceanie Spokojnym, ponad 2000 km od wyspy Pitcairn, 4000 km od Tahiti i ok. 3600 km od wybrzeży Chile. Wyspa osiąga długość ok. 20 km i szerokość ok. 15 km. Ze względu na swój kształt nazywana jest Sycylią Pacyfiku. Wyspa pochodzenia wulkanicznego. Szacuje się, że została uformowana 100 000- 75 000 lat temu przez cztery główne wulkany: Rano Kau (przy którym znajduje się dawne centrum pałacowo-ceremonialne), Rano Raraku (z kamieniołomem, w którym powstawały Moai), Puakatike na Półwyspie Poike oraz Terevaka (najmłodszy z wulkanów, będący jednocześnie najwyższym wzniesieniem Rapa Nui - 507 m n.p.m.).  Obszar 45% wyspy objęty jest ochroną w ramach Parku Narodowego Rapa Nui utworzonego w 1935r. Park ten 61 lat później znalazł się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Klimat panujący na Wyspie Wielkanocnej to klimat zwrotnikowy wilgotny. Najchłodniejsze miesiące w roku to lipiec i sierpień, najcieplej jest w lutym, a największych opadów można się spodziewać w kwietniu. Średnia suma opadów na Rapa Nui to ok. 1400mm.

Flora i fauna

W czasach przybycia pierwszych osadników, na terenie Wyspy Wielkanocnej rosły lasy tropikalne. Przez długie lata królował pogląd, że to mieszkańcy wyspy wycieli las budując domy łodzie i wreszcie transportując ogromne posągi Moai. Obecnie coraz częściej mówi się jednak, że to nie tylko ludzie doprowadzili do zniknięcia lasów. Spory udział w tym zjawisku mogły mieć szczury, których populacja nadmiernie przybrała na sile. Gryzonie żywiły się nasionami drzew, co uniemożliwiało wyrastanie nowych roślin i spowodowało wśród mieszkańców klęskę głodu. Niestety dziś niemal jedynymi drzewami jakie możemy spotkać na wyspie są akacje i eukaliptusy sprowadzone nie dalej jak 60 lat temu z Chile kontynentalnego. Wyspa cierpi z powodu deficytu cienia, co jest odczuwalne zwłaszcza dla turystów. Podobny los spotkał endemiczne gatunki ptaków lądowych i morskich, we wczesnej fazie zasiedlenia Rapa Nui. Ludzie wykorzystywali te zwierzęta jako źródło pożywienia.

Historia

Dostępne są informacje świadczące, iż wyspa została zasiedlona pierwotnie przez osadników z Hawajów ok. III- IV w.. Datowanie radiowęglowe wskazuje jednak na wcześniejszą obecność człowieka, niemniej wiele tych danych budzi zastrzeżenia. Polinezyjczycy głównie z Markizów przywieźli ze sobą taro, banany, kurczaki ale też niestety szczury, które nazbyt się rozmnożyły. Śmielsze teorie głoszą, że ludzie po raz pierwszy przybyli do brzegów wyspy dopiero w 1200 r. Potwierdzeniem dla tej tezy jest brak śladów działalności człowieka z przed tego okresu. Część z mieszkańców mogła przybyć z Ameryki Południowej dużo później, w podaniach są oni nazywani „długouchymi”, a o ich istnieniu świadczą uprawy batata czy cechy wyglądu dawnych mieszkańców znane z posągów. Według niektórych badaczy „długousi” stanowili arystokrację wyspy a ciemiężeni przez nich mieszkańcy doprowadzili do wojny domowej i niemal całkowitej eksterminacji „długouchych”. W Niedziele Wielkanocną 1722 roku Jacob Roggeveen przybił do wybrzeży wyspy, jako pierwszy europejczyk. Wyspa liczyła sobie wtedy nie więcej niż 2000 mieszkańców, uznaje się że nieznacznie wcześniej było ich ok. 15000. Taki spadek liczby ludności mógł być spowodowany wyczerpaniem zasobów naturalnych w tym drzew, ale też wewnętrznymi walkami. Inna hipoteza głosi, że to znaczny wzrost populacji szczura polinezyjskiego doprowadził do klęski głodu, a co za tym idzie plagi śmierci i kanibalizmu.

Najmniejszą liczbę mieszkańców zanotowano w 1877 r.  było to 110 osób (20  lat wcześniej populacja wynosiła blisko 4000 osób). Przyczyną spadku liczby ludności pod koniec XIX w. było masowe wywożenie mieszkańców do Chile i Peru, gdzie pracowali jako niewolnicy. Chociaż po interwencjach biskupów Chilijskich zakazano tego procederu, większość niewolników umarła z powodu nieodporności na choroby znane Europejczykom, np. grypa.W roku 1888 Rapa Nui została przyłączona do Chile, przez Policarpo Toro, wchodząc w skład regionu Valparaiso. Obecnie obserwuje się stały wzrost liczby mieszkańców wyspy oraz dążenia separatystyczne Polinezyjczyków.

Gospodarka

Najbardziej dochodową i jednocześnie rozwiniętą gałęzią miejscowej gospodarki jest turystyka. Każdego roku, mimo oddalenia od pozostałych lądów, na wyspę przybywa średnio 30 tys. Turystów, z czego każdy zostawia na wyspie ok. 500 USD. Średni pobyt na Rapa Nui trwa 3-4 dni. Mieszkańcy mogą ciszyć się faktem, że wyspa należy do strefy „Tax Free” czyli wolnej od podatków. W przeszłości na wyspie hodowano właściwie jedynie owce, obecnie miejscowa ludność hoduję również konie, bydło i drób. Uprawia się głównie banany, taro i kukurydzę, trzcinę cukrową, figowce i bataty (słodkie ziemniaki). Znacznie rzadziej występują ogrody warzywne. Spory udział w miejscowym jadłospisie mają także ryby. Niestety znakomita większość towarów jest sprowadzana z Chile kontynentalnego, drogą lotniczą lub na statkach, co wiąże się ze znacznym wzrostem kosztów a co za tym idzie cen. Na wyspie nie ma szerzej zorganizowanego przemysłu, co jeszcze bardziej uzależnia jej mieszkańców od stałych dostaw. Przez lata znakomicie rozwinęło się rzemiosło ludowe. Mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej wykonują piękne naszyjniki, ozdoby z muszelek, drewna i ptasich piór, a także małe kamienne lub drewniane reprodukcje posągów Moai czy misy. Wszystkie te wyroby łączy mitologiczna symbolika często do dziś nie zrozumiała nawet dla samych mieszkańców wyspy.

Moai

Wyspa Wielkanocna przyciąga rzesze turystów głównie dzięki 887 olbrzymim posągom nieznanego pochodzenia. Moai są umieszczone na kamiennych platformach zwanych ahu. Są one pozostałością po polinezyjskich mieszkańcach wyspy. Stworzone głównie z tufu wulkanicznego przy pomocy bazaltowych narzędzi. Kamieniołom, w którym wykuwano posągi musiał zostań nagle porzucony w XVI w, świadczą o tym pozostawione, niedokończone posągi. Przyczyny takiego zachowanie mieszkańców nie są znane. Podejrzewa się, że stało się tak na wskutek wojen miedzy plemiennych, przeludnienia lub klęski głodu, a może wszystkich tych czynników naraz. Przeznaczenie i sposób transportowania ich na wybrzeże wciąż nie jest znany. Na ten temat głoszono liczne teorie np. uważano posągi za wyobrażenia bóstw lub przodków, a transportowano je za pomocą płóz (podobnie jak kamienne bloki w Egipcie). Żadna teoria nie znalazła pełnego potwierdzenia, a jedyne wskazówki, zapisane na drewnianych tabliczkach są wciąż nieodczytane z powodu braku szerszej wiedzy na temat języka rongonongo.

Transport

Ze względu na swoje położenie wyspa jest dostępna jedynie z pomocą transportu morskiego lub lotniczego. Na wyspie jest jedni lotnisko- port lotniczy Mataveri. Co ciekawe pas startowy pełni jednocześnie role zapasowego lądowiska dla promów kosmicznych. Aby dostać się na wyspę należy skorzystać z usług jedynych linii lotniczych docierających tam, a mianowicie LAN Chile.

Polityka

Wyspa Wielkanocna jest terytorium zamorskim republiki Chile, administrowana przez gubernatora mianowanego przez rząd w Santiago. Działa tam również lokalny samorząd wybierany na 4 lata. Od 1983 r. istnieje Rada Starszych, która reprezentuje interesy rdzennych mieszkańców Rapa Nui.

.

Bibliografia:

Przeglądowy Atlas Świata. Australazja, Antarktyka, pod red. Rajmunda Mydela i Jerzego Grocha, Kraków 1999.

M. Jamkowski, Rapa Nui. Wyspa kolosów [w:] National Geographic Traveler, nr 2 (25), kwiecień/maj 2009

Jacek Machowski, Wyspa Wielkanocna, PWWP 1969r.

Strony internetowe:

http://kitlinska.pl/?page_id=1759

http://www.oceania.stosunki.pl/rn/index.htm

http://www.swulinski.com/podroze/EasterIsland.html

http://www.ziemianarozdrozu.pl

http://careerbreak.wordpress.com/2010/03/17/wyspa-wielkanocna/

http://www.eisp.org/120/

http://archeowiesci.blox.pl/2006/08/Rapa-Nui-zaglada-raju.html

http://www.rapa-nui.net/

Prelekcja o Wyspie wielkanocnej

Opublikowane jako: Bez kategorii — Tagi:, , — admin @ 19:15

Rapa Nui - Wystawa

W środę 20 stycznia w kawiarni Collegium Maius “U pęcherza” odbyło się spotkanie T.N. A.NZ.O. poświęcone Rapa Nui, miejscu znanemu także jako Wyspa Wielkanocna. Wszyscy obecni na spotkaniu mieli okazję dowiedzieć się nieco więcej na temat tej niezwykłej wyspy dzięki prezentacji jaką przygotował Dariusz Zdziech oraz wystawie zdjęć i eksponatów  prof. Zdzisława Jana Ryna z polskiej ekspedycji badawczej na Rapa Nui, która prezentowna jest w kawiarni do końca stycznia.
Dziękujemy Darkowi za ciekawą prezentację i łyk wiedzy o “pępku świata”!

Joanna Rzońca

Styczniowe spotkanie

Opublikowane jako: Bez kategorii — Tagi:, , — admin @ 13:04

Nowy Rok już nastał, a z nim wiele nowych pomysłów na tematy spotkań

W tym miesiącu: 20 stycznia 2010 r.(środa)

zapraszamy wszystkich zainteresowany na spotkanie Towarzystwa Naukowego Australii, Nowej Zelandii i Oceanii oraz Sekcji Historii Australii i Oceanii KNHS UJ, którego tematem będzie Pępek Świata, czyli Rapa Nui, czyli Wyspa Wielkanocna.

Miejsce spotkania:

Koło Naukowe Historyków Studentów UJ

ul. Gołębia 13, Kraków

sala 21 (niski parter)

Godzina 16.00 (prosimy o bardzo punktualne przybycie)